Γράφει ο καθηγητής Δημήτρης Κρεμαστινός
Πρώην υπουργός και βουλευτής ΚΙΝΑΛ

Το 1772 ο Άγγλος γιατρός William Heberden πρώτος περιέγραψε την στηθάγχη ως πόνο συσφικτικό ή πιεστικό στο κέντρο του στήθους που μπορεί να αντανακλά στο σαγόνι, στην ωμοπλάτη, στο αριστερό χέρι ή το στομάχι. Όμως η στηθάγχη σε αντίθεση με το έμφραγμα διαρκεί λίγα λεπτά. Όταν αυτός ο πόνος παρατείνεται πέραν του 20λεπτου παύει να θεωρείται στηθαγχικός πόνος .Είναι ο πόνος του εμφράγματος του μυοκαρδίου.

Όμως η στηθάγχη είναι δυο ειδών. Είναι η λεγόμενη στηθάγχη προσπάθειας που εκδηλώνεται κατά την διάρκεια οποιασδήποτε προσπάθειας π.χ., στο βάδισμα, στο τρέξιμο κ.τ.λ και η στηθάγχη ηρεμίας που εκδηλώνεται στην ηρεμία ακόμα και στον ύπνο.
Η στηθάγχη προσπάθειας είναι μάλλον καλοήθης και οφείλεται στο ότι δεν φθάνει στο μυοκάρδιο το αναγκαίο οξυγόνο σε αντίθεση με την στηθάγχη ηρεμίας. Η στηθάγχη ηρεμίας ή ασταθής στηθάγχη που παλαιότερα λεγόταν και προεμφραγματική στηθάγχη σηματοδοτεί μια τελείως διαφορετική εικόνα στην καρδιά.

Στη στηθάγχη ηρεμίας είτε γίνεται σπασμός μιας στεφανιαίας αρτηρίας και διακόπτεται τελείως η ροή του αίματος μέσα σε αυτή είτε από ρήξη ( σπάσιμο) μιας μικρής αθηρωματικής πλάκας που βρίσκεται στο τοίχωμα της αρτηρίας, το περιεχόμενο της μαζί με τα αιμοπετάλια του αίματος δημιουργούν ένα θρόμβο που φράζει την αρτηρία. Αυτός ο θρόμβος εάν δεν αυτοδιαλυθεί προκαλεί μόνιμο φράξιμο της αρτηρίας με επακολούθηση την καταστροφή ( νέκρωση) της περιοχής που αιματώνει η αρτηρία.

Έτσι δημιουργείται το έμφραγμα του μυοκαρδίου . Χαρακτηριστικό της στηθάγχης προσπάθειας είναι ότι ο πόνος σταματά με την διακοπή της προσπάθειας σε αντίθεση με την στηθάγχη ηρεμίας που χρειάζεται νοσοκομειακή νοσηλεία προκειμένου να μην εξελιχθεί σε έμφραγμα.

Η μορφή αυτή της στηθάγχης χαρακτηρίζεται ιδιαιτέρως κακοήθης , γιατί είναι δυνατόν να οδηγήσει είτε σε έμφραγμα του μυοκαρδίου είτε σε αιφνίδιο θάνατο μέσα σε λίγα λεπτά. Ο ασθενής, στην περίπτωση αυτή, δεν πρέπει να χάσει χρόνο καλώντας γιατρό στο σπίτι του. Το ταχύτερο δυνατόν πρέπει να μεταφέρεται σε ένα καλά οργανωμένο καρδιολογικό κέντρο.

Σε ένα τέτοιο κέντρο είναι δυνατή η ταχύτερη και αποτελεσματικότερη έναρξη της κατάλληλης θεραπείας που οδηγεί σε αγγειοπλαστική ( μπαλόνι) και εμφύτευση stent.
Η στηθάγχη ηρεμίας είναι μια τελείως διαφορετική νόσος με την στηθάγχη προσπαθείας παρ΄ότι και οι δυο καταστάσεις έχουν το ίδιο όνομα. Έχουν το ίδιο όνομα αλλά διαφορετική επικινδυνότητα.