Ερωτήματα για το Φράγμα Γαδουρά

Αφάντου, Αρχάγγελος, Λίνδος και Νότια Ρόδος εξακολουθούν να περιμένουν το νερό του Γαδουρά. Την ίδια ώρα, σειρά σημαντικών έργων υποδομής καταγράφει καθυστερήσεις, παρατάσεις και εκκρεμότητες που προκαλούν εύλογο προβληματισμό.

Το πόσιμο νερό από το Φράγμα Γαδουρά, το οποίο είχε παρουσιαστεί ως καθοριστική λύση για την υδροδότηση περιοχών όπως Αφάντου, ο Αρχάγγελος, η Λίνδος και η Νότια Ρόδος, δεν έχει ακόμη φτάσει εκεί όπου το περιμένουν οι τοπικές κοινωνίες.

Το κρίσιμο έργο της Β΄ Φάσης – Νότιο και Κεντρικό Υδραγωγείο δεν ολοκληρώθηκε, ενώ η σχετική κατασκευαστική σύμβαση οδηγήθηκε σε διάλυση. Την ίδια στιγμή, αγωγοί του έργου παραμένουν εδώ και χρόνια τοποθετημένοι σε σημεία κατά μήκος της εθνικής οδού Ρόδου–Λίνδου, εικόνα που υπενθυμίζει καθημερινά μια μεγάλη εκκρεμότητα για το νησί.

Το νερό που δεν …φτάνει

Η Β΄ Φάση του έργου ύδρευσης από το Φράγμα Γαδουρά, συμβατικού ποσού περίπου 20 εκατ. ευρώ, με εξασφαλισμένη χρηματοδότηση, περιλάμβανε το Νότιο Υδραγωγείο με επέκταση του αγωγού έως τη Λαχανιά, καθώς και τα υδραγωγεία Αφάντου και Αρχαγγέλου. Πρόκειται για παρεμβάσεις που θα μπορούσαν να συμβάλουν καθοριστικά στην αντιμετώπιση της λειψυδρίας που ταλαιπωρεί επί δεκαετίες τη Νότια και Ανατολική Ρόδο.

Το έργο, ωστόσο, σταμάτησε μετά και το θανατηφόρο εργατικό δυστύχημα του Μαΐου 2025 στην Κάλαθο όπου έπειτα από λίγο καιρό επανεκκίνησε. Σήμερα εξαιτίας καθυστέρησης πληρωμών από χρηματοδοτούμενο έργο οδηγήθηκε το έργο σε διάλυση σύμβασης με τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στην απόφαση αποδοχής της αίτησης διάλυσης, όπου αναφέρεται η μη εξόφληση συγκεκριμένων εγκεκριμένων λογαριασμών του αναδόχου.

Το αποτέλεσμα είναι ότι ένα έργο ζωτικής σημασίας παραμένει χωρίς παραδοτέο αποτέλεσμα, με τις τοπικές κοινωνίες να συνεχίζουν να περιμένουν λύσεις και το Δημόσιο να βρίσκεται πλέον αντιμέτωπο με τις συνέπειες μιας συμβατικής εμπλοκής.

Οι δηλώσεις της ΠΝΑΙ περί απένταξης του έργου.

Σε δηλώσεις του υπεύθυνου επικοινωνίας της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου κ Ταρασλιά έγινε αναφορά ότι η σύμβαση διαλύθηκε λόγο λήξης του χρηματοδοτικού προγράμματος.
Από την απόφαση διάλυσης της ΠΝΑΙ κάτι τέτοιοδεν φαίνεται να επιβεβαιώνεται καθώς στις παραγράφους 10 έως 12 των εγγράφων που ελήφθησαν υπόψη αναφέρονται όλες οι αποφάσεις αλλαγής των προγραμμάτων χρηματοδότησης από το 2022 και τέλος στην παράγραφο 13 σημειώνεται η τελευταία ένταξη σε χρηματοδοτικό πρόγραμμα του ΥΠΕΝ που έγινε τον Φεβρουάριο του 2026. Οπότε φαίνεται άλλη μια προσπάθεια διαστρέβλωσης των γεγονότων που εδράζονται σε έγγραφα που η ίδια η ΠΝΑΙ λαμβάνει υπόψη της κατά την διάλυση.

Καθυστερήσεις που προβληματίζουν

Η περίπτωση του Γαδουρά δεν είναι η μόνη που προκαλεί ερωτήματα για την πορεία μεγάλων έργων στη Ρόδο.

Το Φράγμα Κρητηνίας αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα έργου με μακρά ιστορία καθυστερήσεων. Ξεκίνησε ως σχεδιασμός από τη δεκαετία του ’90, ενώ η σύμβαση για τις υπολειπόμενες εργασίες, ύψους περίπου 9,5 εκατ. ευρώ, υπογράφηκε τον Δεκέμβριο του 2017 με προθεσμία 24 μηνών. Ακολούθησαν διακοπές εργασιών, επικλήσεις ευθυνών από πλευράς αναδόχου και διαδοχικές παρατάσεις. Οκτώ χρόνια μετά, το έργο εξακολουθεί να εμφανίζεται στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων 2026 με σημαντικό υπόλοιπο εργασιών.

Αντίστοιχα, η διαπλάτυνση της Ρόδου–Λίνδου παραμένει για χρόνια στο προσκήνιο ως ένα από τα σημαντικότερα οδικά έργα του νησιού. Από το 2018 βρίσκεται σε διαδικασία μελετών, αλλαγών χάραξης και τμηματικής ωρίμανσης, ενώ το τμήμα Καλάθου–Λίνδου υπογράφηκε μόλις το 2025. Το τμήμα Κολύμπια–Λίνδος, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, εξακολουθεί να βρίσκεται σε στάδιο μελετητικής προετοιμασίας.

Σε αυτά προστίθενται και οι επαναλαμβανόμενες παρατάσεις σε έργα συντήρησης οδικού δικτύου και οδικής ασφάλειας, οι οποίες συχνά επανέρχονται στις αποφάσεις των αρμόδιων οργάνων. Το ερώτημα που τίθεται είναι αν οι καθυστερήσεις αυτές αποτελούν απλώς τεχνικές δυσκολίες ή ένδειξη βαθύτερων προβλημάτων στον τρόπο ωρίμανσης, παρακολούθησης και υλοποίησης των έργων.

Τα ερωτήματα για το έργο των ομβρίων

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα ερωτήματα που έθεσε δημοσίευμα του Documentoστις 23.9.2025 σχετικά με παρεμβάσεις σε δίκτυο ομβρίων στην επαρχιακή οδό 81Α02, στη διαδρομή Φανερωμένη–Αεροδρόμιο.

Σύμφωνα με το συγκεκριμένο δημοσίευμα, τον Μάιο του 2024 η Περιφέρεια δημοπράτησε έργο βελτίωσης της επαρχιακής οδού, προϋπολογισμού 8,6 εκατ. ευρώ, στο οποίο περιλαμβανόταν και η κατασκευή νέου δικτύου ομβρίων ύψους περίπου 1,8 εκατ. ευρώ. Η σχετική εργολαβική σύμβαση φέρεται να υπογράφηκε τον Οκτώβριο του 2024, με διάρκεια δύο ετών.

Μετά τη θεομηνία Bora, τον Νοέμβριο του 2024, στο κατεπείγον έργο αποκατάστασης των 34,5 εκατ. ευρώ φέρεται να εντάχθηκε και υποέργο «αποκατάστασης δικτύου ομβρίων» στην ίδια διαδρομή, προϋπολογισμού 3 εκατ. ευρώ.

Δημοσίευμα της εφημερίδας Documento έθεσε ερωτήματα για τη σχέση μεταξύ των ήδη συμβασιοποιημένων εργασιών και της μεταγενέστερης χρηματοδότησης αποκατάστασης. Σύμφωνα πάντα με τα στοιχεία που επικαλείται, αυτοψίες της ΔΕΥΑΡ τον Δεκέμβριο του 2024 και τον Ιούλιο του 2025 φέρονται να ανέφεραν ότι το δίκτυο ομβρίων στη συγκεκριμένη οδό δεν είχε υποστεί ζημιές από τη Bora και παρέμενε λειτουργικό.

Το ζήτημα, σύμφωνα με το ίδιο ρεπορτάζ, έχει οδηγήσει σε καταγγελία πολίτη προς την Εθνική Αρχή Διαφάνειας, με αίτημα να διερευνηθούν οι συνθήκες ένταξης του έργου και η βασιμότητα των σχετικών στοιχείων. Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν έχουν, μέχρι σήμερα, αποτελέσει αντικείμενο τελεσίδικης κρίσης από αρμόδια ελεγκτική ή δικαστική αρχή, ωστόσο τα ερωτήματα που τίθενται είναι σοβαρά και αφορούν τη διαφάνεια στη διαχείριση δημόσιων πόρων.

Έργα υψηλής προβολής και έργα μεγάλης πολυπλοκότητας

Την ίδια στιγμή που ορισμένα μεγάλα και σύνθετα έργα υποδομής αντιμετωπίζουν καθυστερήσεις, άλλα προγράμματα πιο άμεσης εφαρμογής και υψηλής προβολής φαίνεται να κινούνται με μεγαλύτερη ταχύτητα.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η δωρεάν διανομή 35.825 οικιακών κομποστοποιητών, με προϋπολογισμό άνω των 11 εκατ. ευρώ, ένα πρόγραμμα που συνοδεύτηκε από έντονη επικοινωνιακή προβολή, εκδηλώσεις και διανομές σε χωριά.

Η περιβαλλοντική αξία της κομποστοποίησης δεν αμφισβητείται. Το ερώτημα, όμως, που τίθεται είναι γιατί έργα χαμηλότερης τεχνικής πολυπλοκότητας φαίνεται να προχωρούν με μεγαλύτερη ευκολία, ενώ κρίσιμες υποδομές, όπως η ύδρευση της Νότιας Ρόδου, εξακολουθούν να παραμένουν σε εκκρεμότητα.

Η σύγκριση δεν ακυρώνει την αξία των μικρότερων παρεμβάσεων. Αναδεικνύει, όμως, την ανάγκη να υπάρξει καθαρή εικόνα για τις προτεραιότητες, την παρακολούθηση και την αποτελεσματικότητα στην υλοποίηση των μεγάλων έργων.

Απορρόφηση πόρων και απευθείας αναθέσεις

Σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας Political τον Απρίλιο του 2026, το οποίο επικαλείται στοιχεία του ΟΠΣ με ημερομηνία αναφοράς 23.3.2026, η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου εμφανιζόταν να καταγράφει χαμηλό ποσοστό δαπανών στην αξιοποίηση πόρων περιφερειακών προγραμμάτων, της τάξης του 23,2%.

Το συγκεκριμένο στοιχείο αφορά συγκεκριμένη χρονική στιγμή και μπορεί να μεταβάλλεται ανάλογα με την πορεία των έργων και των πληρωμών. Παρ’ όλα αυτά, για μια νησιωτική Περιφέρεια με αυξημένες ανάγκες σε ύδρευση, αποχέτευση, οδική ασφάλεια και βασικές υποδομές, τέτοιες επιδόσεις προκαλούν προβληματισμό και απαιτούν εξηγήσεις.

Το ίδιο δημοσίευμα αναφέρεται και σε σειρά απευθείας αναθέσεων, θέτοντας ερωτήματα για τον τρόπο κατανομής συγκεκριμένων συμβάσεων που αφορούσαν συλλογή στοιχείων και αυτοψίες για μονάδες αφαλάτωσης και βιολογικούς καθαρισμούς.

Κατά το ρεπορτάζ, το αντικείμενο φέρεται να κατανεμήθηκε τον Οκτώβριο του 2024 σε τέσσερις χωριστές συμβάσεις, με ποσά οριακά κάτω από το όριο των 30.000 ευρώ. Το δημοσίευμα θέτει επίσης ερωτήματα ως προς τον ανταγωνισμό, αναφέροντας ότι δύο από τις εταιρείες που προσκλήθηκαν την ίδια ημέρα εμφανίζονται με κοινά στοιχεία επικοινωνίας.

Πηγές Το παρόν κείμενο βασίζεται σε δημόσια διαθέσιμα στοιχεία, αποφάσεις, δημοσιευμένα ρεπορτάζ και αναφορές που έχουν τεθεί στη δημόσια συζήτηση. Οι αναφορές σε δημοσιεύματα τρίτων, όπως Documento, Political, aftodioikisi.και ypodomes.com, αποδίδουν τους ισχυρισμούς των συγκεκριμένων πηγών.

rodosreport