Νέος Διπολισμός και κατακερματισμένη αντιπολίτευση – Ανάλυση των τελευταίων δημοσκοπήσεων

Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις του Ιουνίου και του Ιουλίου του 2026 δεν καταγράφουν απλώς ορισμένες πρόσκαιρες μεταβολές στα ποσοστά των κομμάτων. Αποτυπώνουν μια βαθύτερη αναδιάταξη του πολιτικού συστήματος, με τη Νέα Δημοκρατία να διατηρεί καθαρά την πρώτη θέση, την Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη να εδραιώνεται ως δεύτερη δύναμη και το ΠΑΣΟΚ να απομακρύνεται από τον στόχο της πρωταγωνιστικής παρουσίας στην αντιπολίτευση.

Την ίδια στιγμή, η αρχική δυναμική της Ελπίδας για Δημοκρατία εμφανίζει σημάδια υποχώρησης, ενώ η Ελληνική Λύση ενισχύεται και αρκετά μικρότερα κόμματα κινούνται γύρω από το κρίσιμο όριο του 3%.

Η γενική εικόνα είναι εκείνη ενός πολιτικού συστήματος με έναν σαφή πρώτο πόλο, έναν νέο βασικό αντίπαλο και μια ιδιαίτερα κατακερματισμένη υπόλοιπη αντιπολίτευση.

Η Νέα Δημοκρατία παραμένει πρώτη χωρίς όμως να κυριαρχεί απόλυτα

Κοινό στοιχείο σχεδόν όλων των μετρήσεων είναι η σταθερή πρωτιά της Νέας Δημοκρατίας. Στις δημοσκοπήσεις που παρουσιάζουν εκτίμηση ψήφου ή αναγωγή, το κυβερνών κόμμα κινείται κατά κανόνα κοντά ή λίγο πάνω από το 30%.

Η Marc καταγράφει τη ΝΔ στο 30,5%, η Pulse στο 30%, η GPO στο 29,3%, ενώ η Metron Analysis την είχε μετρήσει στο 30,4%. Στις έρευνες πρόθεσης ψήφου, όπου παραμένει σημαντικό ποσοστό αναποφάσιστων, η επίδοση είναι χαμηλότερη, με την Interview να καταγράφει 26,8% και την ALCO 24,6%.
Η διαφορά αυτή δεν αποτελεί απαραίτητα αντίφαση. Οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στη διαφορετική μεθοδολογία των εταιρειών και κυρίως στο κατά πόσο γίνεται αναγωγή των αναποφάσιστων.

Ο μέσος όρος των πέντε πιο πρόσφατων μετρήσεων που περιλαμβάνονται στα διαθέσιμα στοιχεία τοποθετεί τη Νέα Δημοκρατία περίπου στο 28,2%. Το ποσοστό αυτό δεν αποτελεί επίσημο δημοσκοπικό δείκτη, καθώς συνδυάζει πρόθεση και εκτίμηση ψήφου, δείχνει όμως τη γενική περιοχή στην οποία κινείται σήμερα το κόμμα.

Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η Νέα Δημοκρατία δεν φαίνεται να απειλείται άμεσα ως προς την πρώτη θέση. Δεν εμφανίζει, όμως, δυναμική αυτοδυναμίας με τα σημερινά δεδομένα, ιδιαίτερα εφόσον μεγάλος αριθμός κομμάτων καταφέρει να περάσει το όριο εισόδου στη Βουλή.

Η ΕΛ.Α.Σ. παγιώνεται ως η νέα αξιωματική αντιπολίτευση

Η σημαντικότερη μεταβολή των τελευταίων μηνών είναι η σταθεροποίηση της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης στη δεύτερη θέση.

Η ΕΛ.Α.Σ. καταγράφει 16,8% στη Marc, 15,8% στην Interview, 16,6% στην GPO, 15,3% στην ALCO και 17% στην Pulse. Ο μέσος όρος των πέντε τελευταίων μετρήσεων βρίσκεται περίπου στο 16,3%.

Η εικόνα είναι εντυπωσιακά σταθερή, παρά τις διαφορετικές μεθόδους και τα διαφορετικά μέσα ενημέρωσης για λογαριασμό των οποίων πραγματοποιήθηκαν οι έρευνες. Αυτό δείχνει ότι η δεύτερη θέση δεν αποτελεί πλέον συγκυριακό εύρημα, αλλά έχει αποκτήσει χαρακτηριστικά παγίωσης.

Η διαφορά από τη Νέα Δημοκρατία κυμαίνεται στις περισσότερες έρευνες από περίπου 9 έως 14 μονάδες. Μοναδική σημαντική εξαίρεση αποτέλεσε η Real Polls, η οποία είχε καταγράψει την ΕΛ.Α.Σ. στο 21,4% και τη διαφορά από τη ΝΔ στις 6,9 μονάδες.

Παρότι η απόσταση από την πρώτη θέση παραμένει μεγάλη, η ΕΛ.Α.Σ. εμφανίζεται σήμερα ως ο μοναδικός σχηματισμός της αντιπολίτευσης που παρουσιάζει σταθερή διψήφια δυναμική άνω του 15%.

Το ΠΑΣΟΚ χάνει τη μάχη της δεύτερης θέσης

Το ΠΑΣΟΚ βρίσκεται στη δυσκολότερη θέση μεταξύ των μεγαλύτερων παραδοσιακών κομμάτων.

Στις πιο πρόσφατες μετρήσεις κινείται μεταξύ 9,7% και 11,5%, ενώ ο ενδεικτικός μέσος όρος των πέντε τελευταίων ερευνών διαμορφώνεται περίπου στο 10,6%.

Το βασικό πρόβλημα δεν είναι μόνο ότι βρίσκεται στην τρίτη θέση. Είναι ότι η απόστασή του από την ΕΛ.Α.Σ. έχει αποκτήσει σταθερά χαρακτηριστικά και κυμαίνεται συνήθως μεταξύ πέντε και επτά ποσοστιαίων μονάδων.

Η Interview κατέγραψε το ΠΑΣΟΚ στο 10,1%, με πτώση μίας μονάδας, η GPO στο 10,8% με απώλειες 0,7 μονάδων και η ALCO στο 9,7%, επίσης με υποχώρηση 0,7 μονάδων. Στην Pulse διατηρήθηκε στο 11,5%, χωρίς όμως να μειώνει την απόσταση από τη δεύτερη θέση.
Τα ποιοτικά στοιχεία είναι ακόμη πιο ανησυχητικά. Στην έρευνα της GPO, το 79,6% αξιολογούσε αρνητικά την αντιπολιτευτική παρουσία του ΠΑΣΟΚ. Το εύρημα δείχνει ότι το κόμμα δυσκολεύεται να κεφαλαιοποιήσει την κυβερνητική φθορά και να πείσει ότι αποτελεί αξιόπιστη εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης.

Η Ελπίδα για Δημοκρατία χάνει την αρχική της ορμή

Η καθαρότερη πτωτική τάση των τελευταίων μετρήσεων αφορά την Ελπίδα για Δημοκρατία.

Το κόμμα είχε εμφανιστεί αρχικά με διψήφια ποσοστά σε αρκετές δημοσκοπήσεις. Η Marc στα τέλη Ιουνίου το κατέγραφε στο 10,5%, η Real Polls στο 11,9% και η MRB στο 8,8%.

Στις πιο πρόσφατες έρευνες, όμως, η εικόνα έχει αλλάξει. Η Marc το μετρά στο 7,4% με πτώση 3,1 μονάδων, η Interview στο 5,3% με απώλειες 1,3 μονάδων, η GPO στο 7% και η ALCO στο 6,4%.
Ο ενδεικτικός μέσος όρος των τελευταίων πέντε μετρήσεων βρίσκεται περίπου στο 6,9%.

Η πτώση δεν σημαίνει ότι το κόμμα εξαφανίζεται από τον πολιτικό χάρτη. Αντίθετα, εξακολουθεί να διαθέτει ένα αξιόλογο εκλογικό ακροατήριο. Δείχνει, όμως, ότι η αρχική δημοσκοπική έκρηξη δεν μετατράπηκε μέχρι στιγμής σε σταθερή ανοδική δυναμική.

Ένα τμήμα των ψηφοφόρων που αρχικά κατευθύνθηκε προς την Ελπίδα για Δημοκρατία φαίνεται να επιστρέφει σε άλλες επιλογές ή να μετακινείται προς κόμματα με σαφέστερο πολιτικό και ιδεολογικό στίγμα.

Η Ελληνική Λύση ενισχύεται και πλησιάζει το ΠΑΣΟΚ

Αντίθετη είναι η πορεία της Ελληνικής Λύσης, η οποία εμφανίζει σταδιακή ενίσχυση.

Η Interview την καταγράφει στο 8,9%, με άνοδο 1,3 μονάδων, μόλις 1,2 μονάδες πίσω από το ΠΑΣΟΚ. Η GPO τη μετρά στο 9,1%, η Pulse στο 8% και η Marc στο 7,5%.

Ο ενδεικτικός μέσος όρος των πέντε τελευταίων δημοσκοπήσεων βρίσκεται περίπου στο 8,1%.

Η Ελληνική Λύση φαίνεται να επωφελείται από τη συνεχιζόμενη πολιτική ρευστότητα, την υποχώρηση της Ελπίδας για Δημοκρατία και τη δυσαρέσκεια τμήματος των συντηρητικών ψηφοφόρων απέναντι στην κυβερνητική πολιτική.

Εφόσον η τάση συνεχιστεί, δεν μπορεί να αποκλειστεί σε κάποια επόμενη μέτρηση να βρεθεί ακόμη και πολύ κοντά στο ΠΑΣΟΚ ή να διεκδικήσει την τρίτη θέση.

Το ΚΚΕ διατηρεί σταθερή εκλογική βάση

Το ΚΚΕ κινείται στις περισσότερες μετρήσεις μεταξύ 6% και 7%, με ορισμένες εταιρείες να το καταγράφουν ακόμη υψηλότερα.

Η GPO το τοποθετεί στο 9,1%, η MRB στο 7,3%, η Pulse στο 7%, η Marc στο 6,7% και η ALCO στο 6,2%.

Ο ενδεικτικός μέσος όρος των τελευταίων πέντε μετρήσεων διαμορφώνεται περίπου στο 7%.

Το κόμμα δεν εμφανίζει την εκρηκτική άνοδο άλλων σχηματισμών, διατηρεί όμως μια σταθερή και σχετικά ανθεκτική εκλογική βάση. Σε ένα κατακερματισμένο πολιτικό σύστημα, αυτή η σταθερότητα μπορεί να του εξασφαλίσει ενισχυμένη κοινοβουλευτική παρουσία.

Μάχη επιβίωσης γύρω από το 3%

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η κατάσταση των μικρότερων κομμάτων.

Η Φωνή Λογικής, το ΜέΡΑ25 και η Πλεύση Ελευθερίας κινούνται σε αρκετές μετρήσεις πολύ κοντά στο όριο του 3%. Μικρές μεταβολές λίγων δεκάτων μπορούν να αλλάξουν σημαντικά όχι μόνο τη σύνθεση της επόμενης Βουλής, αλλά και τη συνολική κατανομή των εδρών.

Η Marc καταγράφει τη Φωνή Λογικής στο 3,5%, το ΜέΡΑ25 στο 3,1% και την Πλεύση Ελευθερίας στο 5,5%. Η Interview τοποθετεί το ΜέΡΑ25 στο 3,1%, τη Φωνή Λογικής στο 3% και την Πλεύση στο 2,9%. Αντίστοιχα, η Pulse καταγράφει Φωνή Λογικής στο 3,5%, ΜέΡΑ25 στο 3% και Πλεύση Ελευθερίας στο 5%.
Αυτό σημαίνει ότι η επόμενη Βουλή μπορεί να έχει από επτά έως και δέκα κόμματα, ανάλογα με την τελική συμπεριφορά των αναποφάσιστων και την πορεία των σχηματισμών που βρίσκονται κοντά στο εκλογικό όριο.

Ο ΣΥΡΙΖΑ βρίσκεται σε βαθιά κρίση πολιτικής επιβίωσης

Ο ΣΥΡΙΖΑ παραμένει σταθερά σε ποσοστά πολύ χαμηλότερα από το 3%.

Στις τελευταίες δημοσκοπήσεις κινείται μεταξύ 0,7% και 2%, χωρίς να παρουσιάζει σαφή σημάδια ανάκαμψης. Η Marc τον καταγράφει στο 1,3%, η Interview στο 1%, η GPO στο 1,6%, η ALCO στο 1,2% και η Pulse στο 2%.

Η εικόνα αυτή δείχνει ότι ο ΣΥΡΙΖΑ δεν αντιμετωπίζει απλώς μια συνηθισμένη εκλογική φθορά. Βρίσκεται αντιμέτωπος με κρίση πολιτικής εκπροσώπησης και με πραγματικό κίνδυνο να μείνει εκτός της επόμενης Βουλής.

Μεγάλο τμήμα της παλαιότερης εκλογικής του βάσης φαίνεται να έχει μετακινηθεί κυρίως προς την ΕΛ.Α.Σ., αλλά και προς άλλους σχηματισμούς της Αριστεράς και της Κεντροαριστεράς.

Η ακρίβεια παραμένει το ισχυρότερο πολιτικό πρόβλημα

Πέρα από τα κομματικά ποσοστά, οι δημοσκοπήσεις καταγράφουν έντονη κοινωνική δυσαρέσκεια.

Στην έρευνα της GPO, η ακρίβεια αποτελεί βασικό κριτήριο ψήφου για το 68,5% των πολιτών. Ακολουθούν τα ζητήματα διαφθοράς και κράτους δικαίου με 49,9% και τα κοινωνικά προβλήματα, όπως η υγεία, η παιδεία, η στέγαση και η εργασία, με 41,8%.

Η ALCO καταγράφει επίσης την ακρίβεια ως το σημαντικότερο πρόβλημα και τη διαφθορά ως το δεύτερο, ενώ το 60% θεωρεί ότι τα προβλήματα της καθημερινότητας είναι μεγαλύτερα σε σχέση με το 2019.

Παρά τη δυσαρέσκεια, η Νέα Δημοκρατία εξακολουθεί να προηγείται καθαρά. Αυτό δείχνει ότι ένα σημαντικό μέρος των πολιτών είναι δυσαρεστημένο από την κυβέρνηση, αλλά δεν έχει πειστεί ακόμη από κάποια εναλλακτική πρόταση εξουσίας.

Βαθιά κρίση εμπιστοσύνης στους θεσμούς

Ιδιαίτερα ανησυχητικά είναι και τα στοιχεία για την εμπιστοσύνη των πολιτών στους θεσμούς.

Στη δημοσκόπηση της Interview, μόλις το 8% δηλώνει ότι εμπιστεύεται τα κόμματα, το 17% τη Βουλή και την Τοπική Αυτοδιοίκηση και το 23% τη Δικαιοσύνη. Ο στρατός αποτελεί τη μοναδική καθαρά θετική εξαίρεση, συγκεντρώνοντας 62% θετικές κρίσεις.

Το εύρημα δείχνει ότι η πολιτική δυσαρέσκεια δεν περιορίζεται σε συγκεκριμένα κόμματα. Αφορά συνολικά το πολιτικό και θεσμικό σύστημα.

Παράλληλα, το 44% θεωρεί ότι οι μικρομεσαίοι και οι ελεύθεροι επαγγελματίες είναι η κοινωνική ομάδα που έχει αδικηθεί περισσότερο από την κυβερνητική πολιτική. Το στοιχείο αυτό μπορεί να αποκτήσει ιδιαίτερη βαρύτητα εφόσον η οικονομία και η φορολογία βρεθούν στο επίκεντρο της επόμενης εκλογικής αναμέτρησης.

Η αυτοδυναμία απομακρύνεται και οι συνεργασίες επανέρχονται

Με τα σημερινά ποσοστά, η Νέα Δημοκρατία παραμένει το φαβορί για την πρώτη θέση, αλλά η επίτευξη αυτοδυναμίας θα είναι δύσκολη.

Ο τελικός αριθμός των εδρών θα εξαρτηθεί από το ποσοστό του πρώτου κόμματος, τον αριθμό των κομμάτων που θα περάσουν το 3% και το συνολικό ποσοστό των ψήφων που θα μείνει εκτός Βουλής.

Εάν οκτώ, εννέα ή ακόμη και δέκα κόμματα εξασφαλίσουν κοινοβουλευτική εκπροσώπηση, το ποσοστό που θα απαιτείται για αυτοδυναμία θα αυξηθεί. Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, η συζήτηση για κυβερνήσεις συνεργασίας θα επανέλθει αναπόφευκτα.

Το πρόβλημα είναι ότι το σημερινό πολιτικό σκηνικό δεν προσφέρει εύκολες συνεργασίες. Οι αποστάσεις μεταξύ των κομμάτων είναι σημαντικές και αρκετοί σχηματισμοί έχουν χτίσει την ταυτότητά τους πάνω στην απόρριψη των παραδοσιακών κυβερνητικών συνεργασιών.

Τα έξι βασικά συμπεράσματα των δημοσκοπήσεων

Πρώτον, η Νέα Δημοκρατία παραμένει καθαρά πρώτη και δεν αντιμετωπίζει άμεση απειλή για την πρωτιά.

Δεύτερον, η ΕΛ.Α.Σ. έχει εδραιωθεί στη δεύτερη θέση και αποτελεί πλέον τον βασικό πόλο της αντιπολίτευσης.

Τρίτον, το ΠΑΣΟΚ δεν καταφέρνει να επωφεληθεί από την κυβερνητική φθορά και περιορίζεται κοντά στο 10% με 11%.

Τέταρτον, η Ελπίδα για Δημοκρατία χάνει σημαντικό μέρος της αρχικής δυναμικής της, χωρίς όμως να απειλείται άμεσα με κοινοβουλευτικό αποκλεισμό.

Πέμπτον, η Ελληνική Λύση ενισχύεται και πλησιάζει πλέον τα ποσοστά του ΠΑΣΟΚ.

Έκτον, η μάχη γύρω από το 3% μπορεί να καθορίσει τη σύνθεση της επόμενης Βουλής και τις πιθανότητες σχηματισμού αυτοδύναμης κυβέρνησης.

Ένα νέο πολιτικό σύστημα βρίσκεται υπό διαμόρφωση

Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το πολιτικό σκηνικό δεν έχει ακόμη σταθεροποιηθεί πλήρως, όμως ορισμένες βασικές τάσεις έχουν αποκτήσει διάρκεια.

Η Νέα Δημοκρατία διατηρεί την πρωτιά, αλλά χωρίς να διευρύνει ουσιαστικά την κοινωνική της επιρροή. Η ΕΛ.Α.Σ. εξελίσσεται στον βασικό αντίπαλό της, το ΠΑΣΟΚ υποχωρεί σε ρόλο τρίτης δύναμης και η υπόλοιπη αντιπολίτευση παραμένει έντονα κατακερματισμένη.

Η ακρίβεια, η διαφθορά, το κράτος δικαίου και η καθημερινότητα θα αποτελέσουν τους βασικούς παράγοντες που θα καθορίσουν τις επόμενες μετακινήσεις των ψηφοφόρων.

Το βέβαιο είναι ότι η επόμενη εκλογική αναμέτρηση, όποτε και αν πραγματοποιηθεί, δεν θα διεξαχθεί με τους πολιτικούς συσχετισμούς του παρελθόντος. Ένα νέο κομματικό τοπίο έχει ήδη αρχίσει να διαμορφώνεται, με περισσότερους πόλους, μεγαλύτερη ρευστότητα και πολύ δυσκολότερες εξισώσεις για τον σχηματισμό κυβέρνησης.