Οι 280 υπάλληλοι στο κτίριο της ΔΟΥ Ρόδου, η αντοχή και η αναμονή!

Τι σημαίνει πραγματικά η κατάταξη που κρατά η Περιφέρεια στα χέρια της από τον Δεκέμβριο του 2025 — και γιατί ο ίδιος ο κανονισμός απαγορεύει την αναμονή

Υπάρχει ένας αριθμός στο πόρισμα του δευτεροβάθμιου προσεισμικού ελέγχου του κτηρίου της ΔΟΥ Ρόδου στον Ζέφυρο που δεν έχει ειπωθεί δημόσια, και είναι ο πιο σημαντικός από όλους.

Η κατάταξη ενός κτηρίου σε «σεισμική κατηγορία» δεν είναι βαθμολογία. Είναι, κατά τη μεθοδολογία που θεσμοθετήθηκε με την υπ’ αρ. ΥΠ422 απόφαση του Υπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας (ΦΕΚ Β΄ 3134/21.06.2022), ο μέγιστος στόχος αποτίμησης που μπορεί να εξασφαλίσει ένα κτίριο για στάθμη επιτελεστικότητας Β, δηλαδή για «Σημαντικές Βλάβες».

Και ο σχετικός πίνακας του ΟΑΣΠ είναι απολύτως συγκεκριμένος:

Το κτήριο στο οποίο εργάζονται καθημερινά περισσότεροι από 280 άνθρωποι και το οποίο επισκέπτονται εκατοντάδες πολίτες κατατάσσεται στην Κ3.

Σε απλά ελληνικά: το κτήριο μπορεί να εξασφαλίσει —και μάλιστα με σημαντικές βλάβες, όχι αλώβητο— τη συμπεριφορά του απέναντι σε έναν σεισμό που στατιστικά επαναλαμβάνεται κάθε σαράντα χρόνια. Η πιθανότητα να ξεπεραστεί αυτό το όριο μέσα στη συμβατική πεντηκονταετία ζωής του κτηρίου είναι 70%.

Για ένα καινούργιο κτήριο, ο κανονισμός απαιτεί αντοχή σε σεισμό περιόδου επαναφοράς 475 ετών. Το κτίριο της ΔΟΥ βρίσκεται στο ένα δωδέκατο αυτής της απαίτησης.

Και υπάρχει και το δεύτερο σκέλος: το «υπερκρίσιμο»

Το πόρισμα δεν σταματά στην κατηγορία. Αναφέρει ότι το κτήριο έχει υπερκρίσιμο στοιχείο τρωτότητας.

Ο όρος δεν είναι ρητορικός. Στη μεθοδολογία του ΟΑΣΠ εξετάζονται δεκατρία κριτήρια τρωτότητας, αλλά μόνο τρία μπορούν να χαρακτηριστούν υπερκρίσιμα: οι βλάβες στατικής ανεπάρκειας, η οξείδωση των οπλισμών και το μέγεθος του ανηγμένου αξονικού φορτίου των υποστυλωμάτων. Στην ίδια ειδική κατηγορία εντάσσονται και τα κτίρια που θεμελιώνονται σε εδάφη κατηγορίας S1 ή S2 — τα προβληματικά, τα ρευστοποιήσιμα, τις μαλακές αργίλους.

Και ο ορισμός του κανονισμού είναι μία αράδα: υπερκρίσιμο χαρακτηρίζεται ένα κριτήριο όταν η ένταση και η έκτασή του ξεπεράσει ένα όριο πέραν του οποίου επηρεάζεται η γενική ευστάθεια του κτιρίου.

Όχι η άνεση. Όχι η λειτουργικότητα. Η γενική ευστάθεια.

Αυτό που ο δείκτης δεν μετράει — και θα έπρεπε

Υπάρχει ακόμη ένα σημείο της μεθοδολογίας που το καθιστά, στην προκειμένη περίπτωση, συντηρητικό μέχρι σημείου παραπλάνησης.

Ο ΟΑΣΠ γράφει ρητά ότι ο δείκτης προτεραιότητας βασίζεται αποκλειστικά στα δομικά χαρακτηριστικά του κτηρίου και δεν συνεκτιμά τέσσερις κρίσιμες παραμέτρους: το πλήθος των χρηστών και τη συχνότητα συγκέντρωσης ατόμων, την οικονομική αξία, τη διοικητική ή κοινωνική σημασία, τη μνημειακή αξία. Και προσθέτει ότι, όταν αυτές διαφέρουν, η τελική κατάταξη θα πρέπει να τροποποιηθεί κατάλληλα.

Με άλλα λόγια, το «Κ3» βγήκε χωρίς να μετρήσει ότι μέσα στο κτήριο βρίσκονται κάθε πρωί 280 εργαζόμενοι του Υπουργείου Οικονομικών, της ίδιας της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου, της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου και του Υπουργείου Παιδείας, συν εκατοντάδες πολίτες σε ουρές.

Ο κανονισμός προβλέπει ότι, για κτήρια αυξημένης σπουδαιότητας, ο δείκτης προσαυξάνεται. Το ερώτημα προς την αρμόδια υπηρεσία είναι ευθύ: έγινε αυτή η προσαύξηση; Και αν έγινε, πόσο χειρότερη είναι η πραγματική εικόνα από αυτήν που δημοσιοποιήθηκε;

Ο κανονισμός δεν επιτρέπει την αναμονή. Το γράφει.

Έχει ακουστεί ότι αρμόδιος για τον περαιτέρω τριτοβάθμιο έλεγχο είναι ο ΟΑΣΠ. Είναι ακριβές. Δεν είναι όμως δικαιολογία, και ο λόγος βρίσκεται στο ίδιο το ΦΕΚ που θεσπίζει τη διαδικασία.

Η παράγραφος 4 της απόφασης ΥΠ422 ορίζει, κατά λέξη, ότι η διενέργεια δευτεροβάθμιου προσεισμικού ελέγχου δεν αναστέλλει τις ευθύνες και τις υποχρεώσεις των αρμόδιων υπηρεσιών και φορέων για τη λήψη άμεσων και επειγόντων μέτρων προστασίας του κοινού και των εργαζομένων σε κτήρια που κρίνονται επικίνδυνα σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία.

Ο νομοθέτης δηλαδή προέβλεψε ακριβώς αυτό το σενάριο: τον φορέα που θα κρύψει την αδράνειά του πίσω από την επόμενη φάση της διαδικασίας. Και το απέκλεισε ρητά.

Το ίδιο ισχύει και για το «θολό ιδιοκτησιακό». Η δικαστική διαμάχη μεταξύ Περιφέρειας και Ελληνικού Δημοσίου για την κυριότητα εκδικάζεται στις 10 Δεκεμβρίου 2026. Η υποχρέωση προστασίας των ανθρώπων που μπαίνουν σήμερα στο κτήριο δεν αναστέλλεται μέχρι τότε — και δεν υπάρχει διάταξη που να λέει ότι αναστέλλεται.

Πού ακριβώς βρίσκεται αυτό το κτίριο

Η Ρόδος δεν είναι μια οποιαδήποτε περιοχή της Ελλάδας.

Το νησί βρίσκεται στο νοτιοανατολικό άκρο του Ελληνικού Τόξου, πάνω στο όριο μεταξύ της Αιγαιακής και της Αφρικανικής λιθοσφαιρικής πλάκας — μια ζώνη που η διεθνής βιβλιογραφία χαρακτηρίζει τεκτονικά και σεισμικά ιδιαίτερα ενεργή. Οι ανυψωμένες παράκτιες εγκοπές στη βορειοανατολική ακτή του νησιού είναι το γεωλογικό αποτύπωμα διαδοχικών σεισμών που ανύψωσαν και βύθισαν κυριολεκτικά το έδαφος.

Η ιστορία είναι ανάλογη:

• 3 Μαΐου 1481. Σεισμός μεγέθους Ms 7,1 με επίκεντρο στη θαλάσσια περιοχή της Ρόδου. Προκάλεσε τσουνάμι. Οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για περίπου 30.000 νεκρούς. Η μέγιστη ένταση εκτιμήθηκε σε IX–X, ενώ ένταση VII καταγράφηκε μέχρι το Κάιρο. Ήταν ο μεγαλύτερος μιας σειράς σεισμών που ταλαιπώρησαν το νησί από τον Μάρτιο του 1481 μέχρι τον Ιανουάριο του 1482.
• 26 Ιουνίου 1926. Ο σεισμός της Ρόδου, μεγέθους που η βιβλιογραφία τοποθετεί μεταξύ 7,4 και 7,7, με εστιακό βάθος περίπου 115 χιλιομέτρων — ενδιάμεσου βάθους, χαρακτηριστικός της ζώνης καταβύθισης του νοτίου Αιγαίου. Ήταν το πρώτο μεγάλο ενοργάνως καταγεγραμμένο σεισμικό γεγονός της περιοχής και έγινε αισθητό σε δέκα και πλέον χώρες.

Ο τελευταίος μεγάλος σεισμός M>7,4 στη Ρόδο έγινε το 1926. Τον περασμένο Ιούνιο συμπληρώθηκαν εκατό χρόνια.

Και η σεισμικότητα δεν είναι θεωρητική. Είναι φετινή.

Το τελευταίο δίμηνο, μόνο, η καταγραφή είναι πυκνή:

• 7 Αυγούστου 2026: δόνηση 3,8 Ρίχτερ με επίκεντρο 8 χλμ. νοτιοανατολικά του Αρχαγγέλου, εστιακό βάθος 10 χλμ. Την ίδια ημέρα, δόνηση 3,6 Ρίχτερ 5 χλμ. νοτιοανατολικά της Λίνδου, σε εστιακό βάθος μόλις 7,8 χλμ.
• 30 Ιουλίου 2026: τρεις δονήσεις μέσα σε έντεκα λεπτά στα Δωδεκάνησα, με την πρώτη 3,2 Ρίχτερ και επίκεντρο 26 χλμ. βόρεια της Ρόδου.
• 2 Ιουλίου 2026: σεισμός 5,2 Ρίχτερ στη θαλάσσια περιοχή της Καρπάθου, αισθητός στη Ρόδο.
• 24 Ιουνίου 2026: σεισμός 5 Ρίχτερ νότια της Καρπάθου, με μικρότερες δονήσεις να ακολουθούν στην ευρύτερη περιοχή Κάσου–Καρπάθου.
• 10 Μαΐου 2026: δόνηση 4,7 Ρίχτερ ανάμεσα στην Κω και την Αστυπάλαια, σε εστιακό βάθος 136 χλμ.

Κανένας από αυτούς δεν προκάλεσε ζημιές. Αυτό δεν είναι παρηγοριά — είναι υπενθύμιση. Ένα κτήριο κατηγορίας Κ3 δεν κινδυνεύει από τα 3,6 Ρίχτερ. Κινδυνεύει από αυτό που η ίδια η ζώνη έχει αποδεδειγμένα την ικανότητα να παραγάγει, και το οποίο η κατάταξή του λέει ότι δεν μπορεί να αντέξει.

Η ουσία της αντισεισμικής πολιτικής είναι ακριβώς αυτή: δεν προστατεύεσαι από τον σεισμό που έγινε. Προστατεύεσαι από αυτόν που δεν έχει γίνει ακόμη.

Το χρονικό της αναμονής

• 26 Ιανουαρίου 2024: συντάσσεται η τεχνική έκθεση του πρωτοβάθμιου προσεισμικού ελέγχου από επιτροπή της Διεύθυνσης Τεχνικών Έργων Δωδεκανήσου. Καταγράφονται φθορές και βλάβες στο εξωτερικό κέλυφος και στους εσωτερικούς χώρους. Το κτήριο εκτιμάται ότι κατασκευάστηκε τη δεκαετία του 1970. Δεν εντοπίζεται στέλεχος οικοδομικής άδειας.
• Δεκέμβριος 2025: υποβάλλονται τα παραδοτέα του δευτεροβάθμιου ελέγχου. Κ3, υπερκρίσιμο στοιχείο τρωτότητας, η ενίσχυση κρίνεται οικονομικά ασύμφορη, προκρίνεται η κατεδάφιση και ανέγερση νέου.
• Απρίλιος 2026: ανοίγει διοικητικά ο δρόμος για τη μεταστέγαση της ΔΟΥ.
• 27 Ιουλίου 2026: η Διεύθυνση Δασών Δωδεκανήσου προκηρύσσει μειοδοτική δημοπρασία για τη μίσθωση νέου ακινήτου, με προδιαγραφές που περιλαμβάνουν υπεύθυνη δήλωση πολιτικού μηχανικού για τη στατική επάρκεια, οικοδομική άδεια και πυροπροστασία — δηλαδή ακριβώς όσα δεν διαθέτει το κτήριο από το οποίο φεύγει.
• 22 Αυγούστου 2026: η διευθύνουσα την Εισαγγελία Πλημμελειοδικών Ρόδου παρεμβαίνει για να διερευνηθεί αν ελήφθησαν τα μέτρα προστασίας και αν κινήθηκε η μεταστέγαση.

Είκοσι επτά μήνες από τον πρώτο έλεγχο. Οκτώ μήνες από το οριστικό πόρισμα. Μία υπηρεσία έφυγε. Οι υπόλοιπες είναι ακόμη μέσα.

Το μοτίβο

H Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου διαπιστώνει και περιμένει.

Στο μεγαλύτερο υδρευτικό έργο του νησιού — το Κεντρικό και το Νότιο Υδραγωγείο της Β΄ Φάσης από το φράγμα Γαδουρά, του οποίου η υλοποίηση της είχε μεταβιβαστεί από το 2013 — η στασιμότητα παρακολουθήθηκε επί χρόνια χωρίς ενεργοποίηση των εργαλείων που δίνει ο νόμος. Το αποτέλεσμα ήταν η διάλυση της εργολαβικής σύμβασης, την οποία η ίδια η Διευθύνουσα Υπηρεσία της Περιφέρειας αποδέχθηκε λόγω μη καταβολής των εγκεκριμένων 5ου, 6ου και 7ου λογαριασμών. Στο ίδιο έργο, στην περιοχή της Καλάθου, στις 11 Μαΐου 2025, ένας εργαζόμενος 28 ετών καταπλακώθηκε από χώματα μέσα σε σκάμμα και έχασε τη ζωή του.

Η αναλογία δεν είναι στα αντικείμενα. Είναι στη μέθοδο: η πληροφορία υπάρχει, είναι καταγεγραμμένη σε επίσημα έγγραφα, έχει κοινοποιηθεί — και δεν ακολουθεί πράξη.

Στα έργα, ο χαμένος χρόνος μεταφράζεται σε κόστος.

Σε ένα κτίριο κατηγορίας Κ3, με υπερκρίσιμο στοιχείο τρωτότητας, στο νοτιοανατολικό άκρο του Ελληνικού Τόξου, με 280 ανθρώπους μέσα, μεταφράζεται διαφορετικά.

Και ο σεισμός, όπως έχει ήδη γραφτεί, δεν θα περιμένει την εκδίκαση της 10ης Δεκεμβρίου για να μάθει ποιος είναι ο ιδιοκτήτης.