Σαρακοστιανά εδέσματα, χαρταετός και παραδοσιακά γλέντια σήμερα

Η Καθαρά Δευτέρα στη Ρόδο και στα Δωδεκάνησα είναι μια μέρα γεμάτη παραδόσεις, ήθη και έθιμα που σηματοδοτούν την έναρξη της Σαρακοστής και το τέλος της Αποκριάς. Η μέρα αυτή γιορτάζεται με ιδιαίτερο χρώμα και χαρά σε όλη την περιοχή.

Κύρια ήθη και έθιμα:

• Πέταγμα χαρταετού: Όπως σε όλη την Ελλάδα, έτσι και στα Δωδεκάνησα, το πέταγμα του χαρταετού είναι το πιο χαρακτηριστικό έθιμο της Καθαράς Δευτέρας. Οικογένειες και παιδιά συγκεντρώνονται σε ανοιχτούς χώρους, παραλίες και λόφους για να πετάξουν χαρταετούς, συμβολίζοντας την πνευματική ανύψωση και την ελευθερία.
• Σαρακοστιανά εδέσματα: Το τραπέζι της Καθαράς Δευτέρας είναι γεμάτο νηστίσιμα φαγητά όπως λαγάνα, ταραμάς, ελιές, τουρσιά, χαλβάς, θαλασσινά (χταπόδι, καλαμαράκια, γαρίδες), ντολμαδάκια και φασολάδα. Η λαγάνα, το παραδοσιακό ψωμί της ημέρας, έχει ξεχωριστή θέση στο τραπέζι.
• Παραδοσιακά γλέντια: Σε πολλά χωριά της Ρόδου και των Δωδεκανήσων διοργανώνονται υπαίθρια γλέντια με μουσική, χορό και τραγούδι. Οι κάτοικοι φορούν παραδοσιακές στολές και συμμετέχουν σε χορούς και παιχνίδια.
• Το έθιμο της “Κυρά Σαρακοστής”: Σε ορισμένα χωριά φτιάχνουν την “Κυρά Σαρακοστή”, μια χάρτινη ή ζυμωτή φιγούρα με επτά πόδια (μία για κάθε εβδομάδα της Σαρακοστής), χωρίς στόμα, που συμβολίζει τη νηστεία και την εγκράτεια.
• Τοπικές παραλλαγές: Σε κάποια νησιά, όπως η Κάρπαθος και η Κάσος, υπάρχουν ιδιαίτερα τοπικά έθιμα, όπως το “κάψιμο του καρνάβαλου” ή παραδοσιακά δρώμενα με σατιρικό χαρακτήρα.

Η Καθαρά Δευτέρα στα Δωδεκάνησα είναι μια μέρα χαράς, οικογενειακής θαλπωρής και διατήρησης της παράδοσης, που ενώνει μικρούς και μεγάλους γύρω από το τραπέζι και τα έθιμα της περιοχής.

Ιδιαίτερα έντονες είναι οι εκδηλώσεις με γλέντια, χορό και “καμουζέλες” στον Αρχάγγελο, στη Σορωνή, στ’ Αφάντου και στις Καλυθιές.

Οι τιμές

«Αλμυρό» προβλέπεται και φέτος το σαρακοστιανό τραπέζι της Καθαράς Δευτέρας στα εστιατόρια και τις ψαροταβέρνες με το κόστος πρώτων υλών και λειτουργίας να διαμορφώνει έναν αυξημένο λογαριασμό για όσους επιλέξουν να τιμήσουν την παράδοση εκτός σπιτιού.

Αν και οι επαγγελματίες δηλώνουν ότι προσπαθούν να συγκρατήσουν τις τιμές, η μέση δαπάνη υπολογίζεται στα 20-25 ευρώ το άτομο, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις μπορεί να φτάσει και τα 30-35 ευρώ.

Η ημέρα παραμένει μία από τις πιο αγαπημένες αργίες του χρόνου, με το πέταγμα του χαρταετού, τις εξόδους με παρέες και τις παραθαλάσσιες μετακινήσεις να σηματοδοτούν την έναρξη της Σαρακοστής. Ωστόσο, η αγοραστική δύναμη εξακολουθεί να βρίσκεται υπό πίεση, στοιχείο που επηρεάζει άμεσα την κατανάλωση.

Ενδεικτικά, σύμφωνα με τους επαγγελματίες, οι τιμές διαμορφώνονται ως εξής:

Σαρδέλα και γαύρος από 7 έως 9 ευρώ η μερίδα,

καλαμαράκια κατεψυγμένα από 10 έως 12 ευρώ,

χταπόδι από 14 έως 16 ευρώ,

μύδια στα 9 ευρώ και

γαριδομακαρονάδα από 16 έως 18 ευρώ.

Τα παραδοσιακά νηστίσιμα μεζεδάκια κινούνται στα 7-8 ευρώ. Καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση του τελικού λογαριασμού διαδραματίζει και η κατανάλωση αλκοόλ, με τους περισσότερους καταναλωτές να στρέφονται σε χύμα τοπικό τσίπουρο ή κρασί αντί για εμφιαλωμένες ετικέτες.