Τέλος τα εικονικά τιμολόγια – Έρχεται real time παρακολούθηση του ΦΠΑ

Σταδιακά έτσι, ο τρόπος έκδοσης τιμολογίων από επιχειρήσεις και επαγγελματίες αλλάζει ριζικά από εφέτος για όλους, με στόχο τον περιορισμό της φοροδιαφυγής και της έκδοσης εικονικών τιμολογίων. Η εισαγωγή της υποχρεωτικής ηλεκτρονικής τιμολόγησης αναμένεται να προσφέρει σημαντικά οφέλη, όπως:

• μείωση της απώλειας ΦΠΑ και περιορισμό της έκδοσης εικονικών φορολογικών στοιχείων.
• σημαντική διευκόλυνση των επιχειρήσεων κατά την εκπλήρωση των δηλωτικών τους υποχρεώσεων, χάρη στην προσυμπλήρωση των δηλώσεων ΦΠΑ και του εντύπου Ε3.
• ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και μείωση του διαχειριστικού κόστους των ελληνικών επιχειρήσεων (κόστος έκδοσης, αποστολής & αποθήκευσης τιμολογίων, μείωση απωλειών τιμολογίων, λάθη χειροκίνητης καταχώρισης, διενέξεις με αντισυμβαλλόμενους).

Τι αλλάζει από αύριο

Με το νέο σύστημα, οι επιχειρήσεις αποστέλλουν τα στοιχεία των συναλλαγών τους σε πιστοποιημένο Πάροχο, ο οποίος εκδίδει το ηλεκτρονικό τιμολόγιο και το διαβιβάζει ταυτόχρονα στον εκδότη, στον παραλήπτη και στο myDATA της ΑΑΔΕ σε πραγματικό χρόνο.

Η α΄ φάση της υποχρεωτικής ηλεκτρονικής τιμολόγησης ξεκινά αύριο και θα αφορά επιχειρήσεις και επαγγελματίες με υψηλούς τζίρος.

Συγκεκριμένα:

• μέχρι Δευτέρα 2 Φεβρουαρίου οι επιχειρήσεις με τζίρο άνω του 1 εκατ. ευρώ, πρέπει να έχουν συνάψει σύμβαση με Πάροχο ηλεκτρονικής τιμολόγησης, προκειμένου να εγκαταστήσουν τα συστήματα ηλεκτρονικής έκδοσης τιμολογίων.
• μέχρι 12 Φεβρουαρίου πρέπει να υποβάλουν στο myDATA τη «Δήλωση Έναρξης Ηλεκτρονικής Έκδοσης Στοιχείων». Αυτή η δήλωση υποβάλλεται είτε από τον πάροχο ηλεκτρονικής τιμολόγησης με τον οποίο έχει συμβληθεί η επιχείρηση, είτε από την ίδια την επιχείρηση εφόσον επιλέξει να χρησιμοποιεί τη δωρεάν εφαρμογή timologio της ΑΑΔΕ.
• έως 31 Μαρτίου προβλέπεται μεταβατική περίοδος σταδιακής προσαρμογής. Κατά το διάστημα αυτό, θα μπορούν να λειτουργούν παράλληλα τα υφιστάμενα εμπορικά ή λογιστικά συστήματα και οι ειδικές φόρμες καταχώρησης με το νέο σύστημα ηλεκτρονικής τιμολόγησης. Από 1η Απριλίου καταργούνται τα «παραδοσιακά» συστήματα και εφαρμόζεται πλήρως ηλεκτρονική έκδοση τιμολογίων.

Η κρίσιμη προθεσμία: δήλωση Παρόχου έως 12/2

Σύμφωνα με το άρθρο 6 της απόφασης Α.1112/2025, ο πάροχος υποβάλλει τη «Δήλωση Έναρξης Ηλεκτρονικής Έκδοσης Στοιχείων» μέσω της ψηφιακής πύλης myAADE το αργότερο εντός δέκα ημερών από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της σύμβασης με την επιχείρηση. Η Οντότητα-Εκδότης (η επιχείρηση) λαμβάνει γνώση μέσω ανάρτησης στην εφαρμογή e-κοινοποιήσεις και ηλεκτρονικής ειδοποίησης, και δύναται να αποδεχθεί ή να απορρίψει τη δήλωση εντός δέκα ημερών. Εάν παρέλθει άπρακτη η προθεσμία, τεκμαίρεται η αποδοχή.

Το δεκαήμερο αυτό τελειώνει, πρακτικά, για όλους στις 12 Φεβρουαρίου (10 ημέρες μετά την Δευτέρα 2 Φεβρουαρίου).

Ωστόσο, σύμφωνα με ενημέρωση από την ΑΑΔΕ, από τις 38.000 επιχειρήσεις που οφείλουν να συμμορφωθούν, μόλις 19.961 (53% του συνόλου) έχουν ολοκληρώσει τη διαδικασία. Οι υπόλοιπες 18.000 επιχειρήσεις έχουν λιγότερο από δέκα ημέρες για να ελέγξουν αν και τι έχει δηλώσει για αυτές ο Πάροχος με τον οποίο θα έχουν συμβληθεί. Στις επιχειρήσεις αυτές η ΑΑΔΕ απέστειλε ήδη και ειδοποίηση για την εκκρεμότητα.

Μεταξύ αυτών, μάλιστα, 3.300 επιχειρήσεις χρησιμοποιούν ήδη πάροχο ή το timologio ή το myDATAapp, αλλά δεν έχουν προβεί στην απαραίτητη δήλωση!

Πάντως, η διαδικασία που περιγράφεται στο άρθρο 6 προβλέπει ότι σε περίπτωση που ο πάροχος δεν υποβάλει εντός του διαστήματος των δέκα ημερών την απαιτούμενη δήλωση, η ευθύνη μεταφέρεται στη συμβαλλόμενη Οντότητα-Εκδότη (δηλαδή στην ίδια την επιχείρηση) η οποία φέρει η ίδια την υποχρέωση να υποβάλει τη δήλωση εντός δέκα ημερών από την παρέλευση της προθεσμίας του παρόχου να υποβάλει δήλωση.

Η δήλωση είναι υποχρεωτική, ασχέτως και εάν έχει ήδη ξεκινήσει να εκδίδει ηλεκτρονικά τιμολόγια νωρίτερα. Τυχόν παράλειψη συνεπάγεται σοβαρό κίνδυνο. Από 13 Φεβρουαρίου και μετά, τα τιμολόγια που θα εκδοθούν χωρίς πάροχο ή εκτός των δωρεάν εφαρμογών timologio και myDATAapp μπορεί να μη θεωρούνται νόμιμα. Βάσει νόμου, η μη έκδοση με έναν από τους παραπάνω δύο νόμιμους τρόπους ισοδυναμεί με μη έκδοση παραστατικού.

Αυτό σημαίνει πρόστιμο ίσο με 50% του ΦΠΑ για κάθε παραστατικό που θα εντοπιστεί από τον έλεγχο της φορολογικής διοίκησης ότι δεν εκδόθηκε νόμιμα. Συνεπώς η υποχρέωση δήλωσης μόνο «τυπική» δεν είναι, αφού τυχόν παράλειψη μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων, ιδίως όσων έχουν υψηλό όγκο συναλλαγών.

Β΄ Φάση από 1η Οκτωβρίου με επιδότηση

Από την 1η Οκτωβρίου 2026 ξεκινά η υποχρεωτική εφαρμογή για τις υπόλοιπες επιχειρήσεις (με τζίρο κάτω του 1 εκατ. ευρώ), με μεταβατική περίοδο έως και τις 31 Δεκεμβρίου του ίδιου έτους. Η σταδιακή μετάβαση στοχεύει στην ομαλή προσαρμογή του επιχειρηματικού κόσμου στο νέο καθεστώς.

Για τις επιχειρήσεις και τους επαγγελματίες αυτής της κατηγορίας, προβλέπονται επίσης σημαντικά φορολογικά κίνητρα πρόωρης ένταξης.

Συγκεκριμένα, για τις επιχειρήσεις της β΄φάσης που θα επιλέξουν να συνάψουν από τις πρώτες σύμβαση με Πάροχο και να ενταχθούν στην ηλεκτρονική τιμολόγηση τουλάχιστον δύο μήνες πριν την υποχρεωτική ημερομηνία (πρακτικά δηλαδή μέχρι 3 Αυγούστου) θα κερδίσουν 100% προσαυξημένη απόσβεση για την αγορά εξοπλισμού και λογισμικού, και 100% προσαύξηση της δαπάνης για την υπηρεσία τιμολόγησης τον πρώτο χρόνο. Δηλαδή κάθε τέτοια δαπάνη θα εκπίπτει κατά 200%.