Σαφές μήνυμα προς τα υπουργεία Περιβάλλοντος και Τουρισμού στέλνει η Ένωση Ξενοδόχων Ρόδου, εκφράζοντας έντονες αντιρρήσεις για κρίσιμες προβλέψεις στο νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό(ΕΧΠΤ), κάνοντας λόγο για ρυθμίσεις που ενδέχεται να πλήξουν την ανταγωνιστικότητα ώριμων και στρατηγικής σημασίας προορισμών.
Με επιστολή προς τον υπουργό Περιβάλλοντος & Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου και την υπουργό Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη, η Ένωση αναγνωρίζει την ανάγκη ύπαρξης ενός σύγχρονου χωροταξικού πλαισίου που θα υπηρετεί τη βιώσιμη ανάπτυξη, την προστασία του περιβάλλοντος και την ορθολογική διαχείριση των τουριστικών προορισμών, ωστόσο εκφράζει σοβαρό προβληματισμό για συγκεκριμένες ρυθμίσεις που αφορούν τη Ρόδο.
Η Ρόδος δεν είναι ένας οποιοσδήποτε προορισμός»
Οι ξενοδόχοι του νησιού υπογραμμίζουν ότι η Ρόδος αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους τουριστικούς προορισμούς της Μεσογείου, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 12% του ελληνικού τουρισμού, με περισσότερους από 3 εκατομμύρια αεροπορικούς επισκέπτες ετησίως.
Όπως επισημαίνουν, η σημερινή τουριστική φυσιογνωμία του νησιού δεν προέκυψε τυχαία, αλλά αποτελεί προϊόν διαχρονικού κρατικού χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού, μέσα από ειδικά βασιλικά και προεδρικά διατάγματα, καθώς και την υπουργική απόφαση για τις «Περιοχές Ελέγχου Τουριστικής Ανάπτυξης», που ενθάρρυναν οργανωμένες επενδύσεις και την ανάπτυξη δομημένων τουριστικών ζωνών.
Στην επιστολή γίνεται ιδιαίτερη αναφορά και στις επενδύσεις της Ρόδου σε βιώσιμες πρακτικές, διαχείριση πόρων, ενεργειακή μετάβαση και περιβαλλοντική αναβάθμιση, με χαρακτηριστική αναφορά στο Rhodes CoLab.
Οι αντιρρήσεις για τα όρια κλινών
Το βασικό σημείο τριβής αφορά τις προβλέψεις για τις περιοχές κατηγορίας «Α – Περιοχές Ελεγχόμενης Ανάπτυξης» και «Β – Αναπτυγμένες Περιοχές», όπου το νέο πλαίσιο προβλέπει ανώτατα όρια δυναμικότητας ανά ξενοδοχειακή μονάδα:
- έως 100 κλίνες στις περιοχές Α
- έως 350 κλίνες στις περιοχές Β
Η Ένωση Ξενοδόχων Ρόδου θεωρεί ότι τέτοιου τύπου οριζόντιοι αριθμητικοί περιορισμοί δεν εξασφαλίζουν βιωσιμότητα.
Αντίθετα, όπως υποστηρίζει, η πραγματική βιωσιμότητα ενός ώριμου προορισμού κρίνεται από:
- την ποιότητα των υποδομών
- τη σωστή χωροθέτηση
- τη διαχείριση νερού
- τη διαχείριση ενέργειας
- τη διαχείριση αποβλήτων
- τον συνολικό βαθμό οργάνωσης της τουριστικής ανάπτυξης
Μάλιστα προειδοποιεί ότι η επιβολή τέτοιων περιορισμών μπορεί να οδηγήσει στο ακριβώς αντίθετο περιβαλλοντικό αποτέλεσμα.
Σύμφωνα με την Ένωση, ο κατακερματισμός της τουριστικής ανάπτυξης σε περισσότερες, μικρότερες και διάσπαρτες μονάδες ενδέχεται να προκαλέσει:
- μεγαλύτερη διάχυση της δόμησης
- αυξημένες πιέσεις στις υποδομές
- μεγαλύτερη περιβαλλοντική επιβάρυνση
- δυσκολία επίτευξης οικονομιών κλίμακας
- χαμηλότερη βιωσιμότητα επενδύσεων
«Όχι» και σε νέο περιβαλλοντικό τέλος
Ιδιαίτερα αιχμηρή είναι η παρέμβαση και στο σκέλος της φορολογικής επιβάρυνσης.
Η Ένωση Ξενοδόχων Ρόδου εκφράζει την ξεκάθαρη αντίθεσή της στην πρόβλεψη για νέο περιβαλλοντικό τέλος επί των τουριστικών δραστηριοτήτων.
Όπως τονίζει, ο ξενοδοχειακός κλάδος είναι ήδη ιδιαίτερα επιβαρυμένος:
- από υψηλή φορολογία
- από αυξημένο λειτουργικό κόστος
- από το ΤΑΚΚ
- από τον υψηλό ΦΠΑ
και μάλιστα χωρίς σαφή και δεσμευτικό μηχανισμό ανταποδοτικότητας υπέρ των ίδιων των τουριστικών προορισμών.
Το αίτημα: Ίδια μεταχείριση με την Κρήτη στο Χωροταξικό
Το πιο σαφές πολιτικό αίτημα της παρέμβασης είναι η ειδική αντιμετώπιση της Ρόδου στο νέο χωροταξικό.
Η Ένωση ζητά η Ρόδος να αντιμετωπιστεί με τρόπο αντίστοιχο της Κρήτης, ως μεγάλος, ώριμος και στρατηγικής σημασίας τουριστικός προορισμός.
Παράλληλα, επεκτείνει το αίτημα και σε άλλους μεγάλους νησιωτικούς προορισμούς όπως Κέρκυρα και Κως, υποστηρίζοντας ότι προορισμοί συγκεκριμένης γεωγραφικής και αναπτυξιακής κλίμακας δεν μπορεί να υπάγονται σε οριζόντιους περιορισμούς που αγνοούν τις ιδιαιτερότητές τους.
Πολιτικές αποδέκτες
Η επιστολή κοινοποιήθηκε στους:
- βουλευτές Δωδεκανήσου
- Περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου Γιώργο Χατζημάρκο
- Δήμαρχο Ρόδου Αλέξανδρο Κολιάδη
- πρόεδρο ΣΕΤΕ Αγάπη Σμπώκου
- πρόεδρο ΠΟΞ Γιάννη Χατζή
Η παρέμβαση της Ρόδου αναμένεται να ενισχύσει τη συζήτηση που ήδη ανοίγει στον τουριστικό κλάδο γύρω από το νέο χωροταξικό, καθώς πληθαίνουν οι φωνές που ζητούν διαφοροποιημένη προσέγγιση ανά προορισμό και όχι ενιαίες ρυθμίσεις.
Η επιστολή για το Χωροταξικό
Η πλήρης επιστολή έχει ως ακολούθως:
“Θέμα: Νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό
Αξιότιμοι κυρία και κύριε Υπουργοί,
Η Ένωση Ξενοδόχων Ρόδου αναγνωρίζει την ανάγκη ύπαρξης ενός σύγχρονου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τον Τουρισμό, το οποίο θα υπηρετεί τη βιώσιμη ανάπτυξη, την προστασία του περιβάλλοντος και την ορθολογική διαχείριση των τουριστικών προορισμών της χώρας. Η Ρόδος εξακολουθεί να διαθέτει σημαντικά περιθώρια περαιτέρω ανάπτυξης και ποιοτικής αναβάθμισης του τουριστικού της προϊόντος, με στόχο την προσέλκυση επισκεπτών υψηλότερης δαπάνης, την επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητάς της.
Ωστόσο, ορισμένες προβλέψεις του νέου ΕΧΠΤ δημιουργούν έντονο προβληματισμό ως προς την εφαρμογή τους σε ώριμους και στρατηγικής σημασίας προορισμούς όπως η Ρόδος, η οποία αντιπροσωπεύει περίπου το 12% του ελληνικού τουρισμού, καταγράφει περισσότερους από 3 εκ. αεροπορικούς επισκέπτες ετησίως και αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους τουριστικούς προορισμούς της Μεσογείου.
Η σημερινή τουριστική φυσιογνωμία της Ρόδου αποτελεί αποτέλεσμα διαχρονικού κρατικού χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού, μέσω ειδικών Βασιλικών και Προεδρικών Διαταγμάτων και της Υπουργικής Απόφασης περί «Περιοχών Ελέγχου Τουριστικής Ανάπτυξης», που ενθάρρυναν οργανωμένες τουριστικές επενδύσεις και ανάπτυξη οργανωμένων τουριστικών ζωνών. Το μοντέλο αυτό συνέβαλε καθοριστικά στη διεθνή ανταγωνιστικότητα του νησιού, επιτρέποντας τη συνύπαρξη μικρών, μεσαίων και μεγαλύτερων ξενοδοχειακών μονάδων μέσα σε ένα οργανωμένο τουριστικό πλαίσιο. Παράλληλα, η Ρόδος μέσω των επενδύσεων της, συμμετέχει ήδη διαχρονικά σε διεθνείς πρωτοβουλίες βέλτιστων πρακτικών και μετασχηματισμών, επενδύοντας σε σύγχρονες πρακτικές βιωσιμότητας, διαχείρισης πόρων, ενεργειακής μετάβασης και περιβαλλοντικής αναβάθμισης του προορισμού, όπως το Rhodes CoLab.
Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλούν οι προβλέψεις για τις περιοχές κατηγορίας «(Α) Περιοχές Ελεγχόμενης Ανάπτυξης» και «(Β) Αναπτυγμένες Περιοχές», όπου τίθενται ανώτατα όρια δυναμικότητας ανά ξενοδοχειακή μονάδα, με όρια έως 100 κλίνες στις περιοχές Α και 350 κλίνες στις περιοχές Β. Θεωρούμε ότι η βιωσιμότητα ενός προορισμού όπως η Ρόδος δεν διασφαλίζεται από στατικούς αριθμητικούς περιορισμούς, αλλά από την ποιότητα των υποδομών, τη σωστή χωροθέτηση, τη διαχείριση νερού, ενέργειας και αποβλήτων και τον συνολικό βαθμό οργάνωσης της τουριστικής ανάπτυξης. Αντιθέτως, ο κατακερματισμός της ανάπτυξης σε μεγαλύτερο αριθμό μικρότερων και διάσπαρτων καταλυμάτων ενδέχεται να οδηγήσει σε μεγαλύτερη διάχυση της δόμησης και αυξημένες πιέσεις στις υποδομές και στο περιβάλλον, καθώς και σε μη βιώσιμες επενδύσεις, οι οποίες δύσκολα θα μπορέσουν να επιτύχουν οικονομίες κλίμακας και να ανταποκριθούν στις αυξημένες λειτουργικές και ποιοτικές απαιτήσεις.
Παράλληλα, εκφράζουμε την αντίθεσή μας στην πρόβλεψη νέου Περιβαλλοντικού Τέλους επί των τουριστικών δραστηριοτήτων, σε μια περίοδο κατά την οποία ο ξενοδοχειακός κλάδος είναι ήδη ιδιαίτερα επιβαρυμένος φορολογικά και λειτουργικά, χωρίς σαφή και δεσμευτικό μηχανισμό ανταποδοτικότητας υπέρ των ίδιων των τουριστικών προορισμών λόγω του ΤΑΚΚ και υψηλού ΦΠΑ.
Ζητούμε η Ρόδος να αντιμετωπιστεί στο νέο ΕΧΠΤ με τρόπο αντίστοιχο της Κρήτης, ως μεγάλος, ώριμος και στρατηγικής σημασίας τουριστικός προορισμός. Για προορισμούς όπως η Κρήτη και η Ρόδος, αλλά και άλλους μεγάλους νησιωτικούς προορισμούς συγκεκριμένης γεωγραφικής και αναπτυξιακής κλίμακας, όπως η Κέρκυρα και η Κως, θα πρέπει να υπάρχει ειδική αντιμετώπιση και να μην εφαρμόζονται περιορισμοί πού προβλέπουν ανώτατα όρια δυναμικότητας, καθώς οδηγούν σε περιβαλλοντικά αντίθετο αποτέλεσμα.
Με εκτίμηση,
Ιωάννης Παπαβασιλείου Κωνσταντίνος Καλλιουδάκης