Οι ηλικιωμένοι καρδιοπαθείς

Γράφει ο Δημήτρης Κρεμαστινός
Καθηγητής Καρδιολογίας πρώην βουλευτής ΚΙΝΑΛ

Ένα από τα πλέον ενδιαφέροντα θέματα που απασχόλησαν το πρόσφατο Πανευρωπαϊκό Καρδιολογικό Συνέδριο στο Παρίσι ήταν η θεραπεία των ηλικιωμένων ασθενών.
Συγκεκριμένα ελέχθη ότι το συμπέρασμα που προκύπτει από όλες τις μέχρι σήμερα δημοσιευμένες μελέτες εκφράζεται από τον τίτλο της σχετικής διάλεξης<< Θεραπεύοντας τον ηλικιωμένο άρρωστο.

Πρώτα μη του κάνεις κακό>>. Είναι πράγματι ιδιαίτερης σημασίας το γεγονός ότι πρέπει να ισοσκελίζεται η αποτελεσματικότητα της θεραπείας με τις πιθανές συνέπειες των ανεπιθύμητων παρενεργειών των φαρμάκων ή των επεμβατικών πράξεων.

Με απλά λόγια το ρίσκο της θεραπείας σε αντιπαράθεση με την ωφέλεια από την θεραπεία. Τονίσθηκε ιδιαίτερα ότι οι ηλικίες που χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή είναι οι ηλικίες άνω των 80 ετών. Στις ηλικίες αυτές χορηγώντας ένα φάρμακο ωφέλιμο για τις νεότερες ηλικίες μπορεί να προκαλέσει μη αναστρέψιμη βλάβη.

Με την πάροδο της ηλικίας, η καρδιά χάνει πρώτα την ελαστικότητά της και αργότερα τη συσπαστικότητά της, με συνέπεια η καρδιακή ανεπάρκεια να είναι δεκαπλάσια σε ηλικίες άνω των 65 ετών. Έτσι τα φάρμακα που χορηγούνται για την καρδιακή ανεπάρκεια δεν θα πρέπει να έχουν ως παρενέργειες βλάβη άλλων ζωτικών οργάνων όπως π.χ. νεφρών, ήπατος, εγκέφαλος ιδιαίτερα μάλιστα εάν τα όργανα αυτά παρουσιάζουν εκφυλιστικές βλάβες λόγω της ηλικιακής φθοράς.

Η υπέρταση (πίεση) που εμφανίζεται για πρώτη φορά άνω των 65 ετών θα πρέπει να θεραπεύεται με ηπιότερα φάρμακα που να έχουν τις λιγότερες δυνατές παρενέργειες στα βασικά ζωτικά όργανα.

Το ίδιο συμβαίνει με την αθηροσκλήρωση των αρτηριών και το έμφραγμα του μυοκαρδίου, το οποίο έχει βαρύτερη πρόγνωση με 5πλάσια θνητότητα λόγω της συνολικής επικίνδυνης χρόνιας φθοράς όλων των άλλων οργάνων.

Όσον αφορά τις βαλβίδες καρδιάς, η χρόνια φθορά τους δημιουργεί προϋποθέσεις στένωσης (δεν ανοίγουν φυσιολογικά) ή ανεπάρκειάς τους (δεν κλείνουν υδατοστεγώς) λόγω σκλήρυνσής τους και εναπόθεσης ασβεστίου πάνω τους. Στις περιπτώσεις αυτές πρέπει να αποφεύγεται η εγχείρηση και να προτιμούνται οι επεμβατικές μέθοδοι αντικατάστασης των βαλβίδων.

Τέλος συμπερασματικά τα φάρμακα στην τρίτη ηλικία πρέπει να χορηγούνται με ιδιαίτερη προσοχή γιατί τόσον οι δράσεις τους όσον και οι παρενέργειες τους πολλές φορές είναι δραματικές.

Μετά από 2.500 χρόνια διερωτάται κανείς άραγε πόσον απέχει ο τίτλος της συγκεκριμένης διάλεξης από τους αφορισμούς του Ιπποκράτη << Μη βλάπτειν παράλληλα με το ωφελέειν τον ασθενή>>.