Το Κτηματολόγιο Ρόδου και πάλι στο προσκήνιο

Σχετικά με το ζήτημα το οποίο ανέκυψε για την κατάργηση του Κτηματολογικού Δικαστή και την ανάθεση των καθηκόντων στον Διευθυντή του Κτηματολογίου Ρόδου, με βάση την σχετική γνωμοδότηση του απελθόντος Πρωτοδίκη Δημητρίου Χαραλαμπάκη ο οποίος επικαλείται το άρθρο 89 του Συντάγματος, έχω την πεποίθηση ότι η γνωμοδότηση αυτή είναι εσφαλμένη για τους παρακάτω λόγους:

Ως γνωστόν ο Κτηματολογικός Κανονισμός διατηρήθηκε σε ισχύ με βάση τον νόμο 510/1947.

Ειδικότερα με το άρθρο 8 παρ.2 του ν.510/1947 διατηρήθηκαν σε ισχύ μεταξύ άλλων οι διατάξεις του Κτηματολογικού Κανονισμού όπως είχαν θεσπιστεί επί Ιταλοκρατίας.

Οι διέπουσες δε το Κτηματολόγιο αρχές της νομιμότητας, ακρίβειας, δημόσιας πίστης και της προστασίας του αποκτώντος καλόπιστα από επαχθή αιτία, η καταχώρηση των πράξεων στο κτηματολογικό βιβλίο συντελείται μόνο κατόπιν διατάξεως του επί του Κτηματολογίου Προϊσταμένου Δικαστή ο οποίος όταν παραλαμβάνει μία πράξη δέχεται την αίτηση και διατάσσει την μεταγραφή ή την απορρίπτει (Πρβλ Το ισχύον εν Δωδεκανήσω  Δίκαιο Παύλου Θεοδωρόπουλου, Το Ροδιακό Κτηματολόγιο Αχιλλέα Κωνσταντινίδη).

Ανενδοίαστα από τα παραπάνω προκύπτει ότι μόνο ο επί του Κτηματολογίου Δικαστής είναι εκείνος που θα  διατάξει την εγγραφή ή την απόρριψη μίας πράξης και όχι ο Διευθυντής του Κτηματολογίου.

Η διατυπωθείσα άποψη ότι με βάση το Σύνταγμα και ειδικότερα  το άρθρο 89 παρ.1, στο οποίο αναφέρεται: «Απαγορεύεται στους δικαστικούς λειτουργούς να παρέχουν κάθε άλλη μισθωτή υπηρεσία καθώς και να  ασκούν το οποιοδήποτε επάγγελμα..» δεν βρίσκει έρεισμα στην υποκατάσταση του Κτηματολογικού Δικαστή από τον Διευθυντή του Κτηματολογίου, ούτε και στην παρ.2 στην οποίαν αναφέρεται ότι κατ’εξαίρεση επιτρέπεται στους δικαστικούς  λειτουργούς να εκλέγονται μέλη της Ακαδημίας Αθηνών ή του διδακτικού προσωπικού ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων καθώς και να μετέχουν σε συμβούλια ή επιτροπές που ασκούν αρμοδιότητες πειθαρχικού, ελεγκτικού ή δικαιοδοτικού χαρακτήρα και σε νομοπαρασκευαστικές επιτροπές.

Πέραν δε των παραπάνω η μη αποδεχόμενη οποιανδήποτε παρερμηνεία αποτελεί η ρητή διάταξη  του Κτηματολογικού Κανονισμού ότι η μεταγραφή ή η απόρριψη μιας πράξεως εισερχόμενης στο Κτηματολόγιο διατάσσεται μόνο από τον επί του Κτηματολογίου Δικαστή.

Μόνο νομοθετικά μπορεί να θεσπιστεί η αρμοδιότητα άλλου προσώπου πλην του Κτηματολογικού Δικαστή.

Εάν παρά ταύτα ανατεθεί στον Διευθυντή η εν λόγω αρμοδιότητα χωρίς νομοθετική ρύθμιση, η μεταγραφή των πράξεων θα είναι ανυπόστατη με ανυπολόγιστες επιπτώσεις στο κύρος και την νομιμότητα των μεταγραφών και της δημόσιας πίστης των κτηματικών βιβλίων.

Αφήνω ασχολίαστο το γεγονός για το πόσα χρήματα εισπράττει το Δημόσιο από την μεταγραφή των πράξεων.

Αδυνατώ να πιστέψω ότι υπάρχουν παράγοντες οι οποίοι επιδιώκουν την απαξίωση του Κτηματολογίου, τον θεσμό ο οποίος προστατεύει τις συναλλαγές.

Ρόδος, 18 Ιουνίου 2021

Κωνσταντίνος Σαρής

Δικηγόρος