Τριανταφύλλου: Η Άγκυρα επιχειρεί θα υπενθυμίσει στα κέντρα εξουσίας ότι έχει σημαντικό λόγο στις εξελίξεις στο Αιγαίο

Στην κατάσταση που διαμορφώνεται με την Τουρκία και την ένταση που δημιουργεί η γειτονική χώρα διαρκώς αναφέρεται σε συνέντευξή του στο skyrodos.gr ο  Καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Πανεπιστήμιο KadirHasτης Κωνσταντινούπολης και εξωτερικός επιστημονικός συνεργάτης του Ινστιτούτο Διεθνών Σχέσεων (ΙΔΙΣ) κ. Δημήτρης Τριανταφύλλου.

«Σε μια εποχή όπου ο ρόλος και η θέση της Τουρκίας ως ανυπόστατο κομμάτι της Δύσης αμφισβητούνται λόγω της σταθερής αυτονόμησης της εξωτερικής πολιτικής της την τελευταία δεκαετία όταν ταυτόχρονα η Ελλάδα θεωρείται πιο αξιόπιστος σύμμαχος και μέλος του ΝΑΤΟ, η Άγκυρα υπενθυμίζει στην Αθήνα και σε άλλα κέντρα εξουσίας ότι η ίδια έχει σημαντικό λόγο στις εξελίξεις στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο και πολλούςμοχλούς πίεσης να καθορίσει τις εξελίξεις», τονίζει.

Ο κ. Τριανταφύλλου αναφέρεται στις   δηλώσεις του  προέδρου  του αριστερού-εθνικιστικού κόμματος Βατάντης  Τουρκίας  ΝτογούΠεριντσέκ αλλά και στην ενόχληση τηςΆγκυρας για τα εξοπλιστικά προγράμματα της Ελλάδας.

«Οι πρωτοβουλίες δυσκολεύουν την προσπάθεια και προβολή της Τουρκίας ως ο αδιαμφισβήτητος δρών της περιοχής», αναφέρει ο καθηγητής.

Όσο για την καθημερινότητα στην Τουρκία τη χαρακτηρίζει δύσκολη  για τα ευάλωτα στρώματα τις κοινωνίας και ένα μεγάλο μέρος της μεσαίας τάξης κάτι που  αναμένεται να επιδεινωθεί βραχυπρόθεσμα.

 Η συνέντευξή του κ. Τριανταφύλλου αναλυτικά:

Έχει ανέβει πολύ τον τελευταίο καιρό  η ένταση  με την Τουρκία να ζητά συνεχώς  την αποστρατικοποίηση των νησιών. Ποιοι είναι οι λόγοι κατά την άποψη σας;

Είναι πολλοί οι λόγοι.Εξαρτάται από την οπτική γωνιά που βλέπει κανείς το ζήτημα. Θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι η νέα τουρκική θεώρηση αναφορικά με το καθεστώς και την αποστρατικοποίηση ορισμένων νησιών είναι η συνέχεια μια μακροχρόνιας συστηματικής προσπάθειας και στρατηγικής γκριζαρίσματος πολλών ελληνικών θέσεων έτσι ώστε να αποδυναμωθεί η ελληνική επιχειρηματολογία ότι η μόνη διαφορά μεταξύ των δυο χωρών είναι η οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) και να αναδείξει ότι η Ελλάδα παραβιάζει το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας. Επίσης προσπαθεί η Τουρκία να εκμεταλλευθεί το μεταβαλλόμενο και ασταθές περιβάλλον ασφάλειας που επικρατεί για να έχει λόγο στην υπό διαμόρφωση νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας της Ευρώπης.  Σε μια εποχή όπου ο ρόλος και η θέση της Τουρκίας ως ανυπόστατο κομμάτι της Δύσης αμφισβητούνται λόγω της σταθερής αυτονόμησης της εξωτερικής πολιτικής της την τελευταία δεκαετία όταν ταυτόχρονα η Ελλάδα θεωρείται πιο αξιόπιστος σύμμαχος και μέλος του ΝΑΤΟ, η Άγκυρα υπενθυμίζει στην Αθήνα και σε άλλα κέντρα εξουσίας ότι η ίδια έχει σημαντικό λόγο στις εξελίξεις στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο και πολλούςμοχλούς πίεσης να καθορίσει τις εξελίξεις.

Τη σκυτάλη πήρε  ο πρόεδρος του αριστερού-εθνικιστικού κόμματος Βατάντης  Τουρκίας  ΝτογούΠεριντσέκ  ο οποίος  δήλωσε πως πρέπει να γίνουν οι απαραίτητες προετοιμασίες για την εφαρμογή της απόφασης της Μεγάλης Εθνοσυνέλευσης της Τουρκίας της 8^ης Αυγούστου 1995 που αναφέρει ότι οι προσπάθειες της Ελλάδας να αυξήσει τα χωρικά της ύδατα πέραν των 6 μιλίων στο Αιγαίο θα θεωρηθούν σε κάθε περίπτωση ως αιτία πολέμου.  Αυτή θα είναι δηλαδή η απάντηση της Τουρκίας αν η Ελλάδα επεκτείνει και στο Αιγαίο τα χωρικά της ύδατα η απλά αποτελεί μια δήλωση που δεν εκφράζει την πολιτική ηγεσία της γειτονικής χώρας;

Το Κόμμα Βατάν δεν εκπροσωπείται στην Τουρκική εθνοσυνέλευση και ως τούτου δεν μπορεί να καθορίσει και να διαμορφώσει την τουρκική εξωτερική πολιτική. Ο κος Περιντσέκ ως ακραίος εθνικιστής δημαγωγεί προβάλλοντας ένα ψέμα ότι δηλαδή η Ελλάδα είναι έτοιμη να αυξήσει τα χωρικά της ύδατα πέραν των 6 μιλίων στο Αιγαίο. Αυτό δεν ισχύει. Η Ελλάδα ζητάει την άρση του casusbelli (αιτίας πολέμου)από την Τουρκία και διατηρεί το δικαίωμα επέκτασης των χωρικών της υδάτων επιδιώκοντας να επιλύσει την μόνη διαφορά που υφίσταται μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας σύμφωνα με τους κανόνες του διεθνούς δικαίου και, ιδιαίτερα του δικαίου της θάλασσας.

Ποια είναι η άποψη που επικρατεί στην Τουρκία για τα εξοπλιστικά προγράμματα της Ελλάδος  και διεθνείς συμφωνίες στις οποίες έχει προβεί η χώρα μας;

Γενικότερα προβληματίζουν την Τουρκία διότι επιτρέπουν την Ελλάδα να αποκτήσει και να διατηρήσει μια ισορροπία δυνάμεων με την Τουρκία στο στρατιωτικό, στο πολιτικό, και στο στρατηγικό πεδίο λόγου την ενίσχυση της αεροπορίας και του ναυτικού με υπερσύγχρονα  οπλικά συστήματα και τις διεθνείς συμφωνίες με χώρες όπως τις ΗΠΑ και την Γαλλία που έχουν τον πρώτο λόγο στις διεθνείς εξελίξεις και άλλες όπως το Ισραήλ και την Αίγυπτο που έχουν ρόλο ως περιφερειακές δυνάμεις. Με άλλα λόγια αυτές οι πρωτοβουλίες δυσκολεύουν την προσπάθεια και προβολή της Τουρκίας ως ο αδιαμφισβήτητος δρών της περιοχής.

Θεωρείτε πως η ‘Αγκυρα θα τραβήξει και άλλο  το σχοινί και θα   επιχειρήσει να προκαλέσει ένα θερμό επεισόδιο στο Αιγαίο;

Δεν νομίζω ότι βρισκόμαστε σε φάση θερμού επεισοδίου. Η Άγκυρα προωθεί μια πολιτική αποδόμηση των Ελληνικών θέσεων και να προβάλλει ένα ανάχωμα στις πρωτοβουλίες της Ελλάδας, ιδιαίτερα δια του Υπουργού των Εξωτερικών, να αναδείξει ότι η Τουρκία είναι μια χώρα που δεν σέβεται το διεθνές δίκαιο. Επίσης, στην παρούσα φάση, η Άγκυρα προσπαθεί να ξαναχτίσει γέφυρες επικοινωνίας με χώρες όπως το Ισραήλ και την Αίγυπτο, αλλά και τις Ηνωμένες Πολιτείες, με τις οποίες η Ελλάδα έχει αναπτύξει πολύμορφες και ουσιαστικές σχέσεις συνεργασίας. Ένα θερμό επεισόδιο δεν θα βοηθούσε την διπλωματική επίθεση γοητείας της Αγκύρας.

Από την άλλη πλευρά πως είναι η οικονομική κατάσταση στην Τουρκία καθώς   οι ειδήσεις που φθάνουν στην Ελλάδα  δείχνουν φτώχεια και ανέχεια στους πολίτες  εκεί;

 Η τουρκική οικονομία βρίσκεται σε σοβαρή ύφεση με ετήσιο πληθωρισμό τον Ιανουάριο της τάξεως του 48,7%, δηλαδή η μεγαλύτερη πληθωριστική τάση από τον Απρίλιο του 2002, την χρονιά που το κυβερνών κόμμα ήρθε στην εξουσία για πρώτη φορά. Ως εκ τούτου, σήμερα η χώρα αντιμετωπίζει μια κρίση εμπιστοσύνης με σοβαρές τάσεις ανεξέλεγκτου πληθωρισμού, με εθνικό νόμισμα σε διολίσθηση, και άμεση επιρροή στις πολιτικές εξελίξεις στην χώρα, ιδιαίτερα στις επικείμενες προεδρικές και κοινοβουλευτικές εκλογές που πρέπει να διεξαχθούν το αργότερο τον Ιούνιο του 2023. Συγκυριακά,  η κρίση τυχαίνει να συμπίπτει με την παγκόσμια ενεργειακή κρίση και τις επακόλουθες πληθωριστικές τις τάσεις, όπως και με το οικονομικό απόηχο και ζημίας της πανδημίας. Η κατάσταση και η καθημερινότητα είναι δύσκολη για τα ευάλωτα στρώματα τις κοινωνίας και ένα μεγάλο μέρος της μεσαίας τάξης και αναμένεται να επιδεινωθεί βραχυπρόθεσμα.

Ποια είναι η άποψη της για το ζήτημα της Ουκρανίας που είναι η πιο πρόσφατη πηγή ανησυχίας  και αν θεωρείτε πως τελικά η Ρωσία θα ενισχυθεί;

Βρισκόμαστε σε μια περίοδο διαμόρφωσης της νέας αρχιτεκτονικής ασφάλειας της Ευρώπης. Καμία από τις μεγάλες δυτικές δυνάμεις (βλέπε ΗΠΑ, Γαλλία, Γερμανία, Μεγάλη Βρετανία) δεν επιθυμεί την στρατιωτική σύγκρουση με την Ρωσία δεδομένου του γεγονότος ότι είναι πυρηνική δύναμη.Ούτε πρόκειται η Ουκρανία να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ στην παρούσα φάση. Η Ρωσία έχει διαλέξει να επιβληθεί με την επίδειξη στρατιωτικής δύναμης στα σύνορα της με την Ουκρανία και την απειλή εισβολής για να αποτρέψει περαιτέρω την ενσωμάτωση της ουκρανικής οικονομίας σε αυτήν της Ευρωπαϊκής Ένωσης όπως και την διοικητική, κοινωνική και αξιακήμεταμόρφωση της χώρας σε μία όπου θα επικρατεί το κράτος δικαίου, η δημοκρατία, και ο θεσμοθετημένος ανταγωνισμός που επιθυμεί η πλειοψηφία του ουκρανικού λαού. Οποιαδήποτε μορφή πάρει η νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας θα κτιστεί σε βάθος χρόνου, θα έχει λόγο η Ρωσία (όπως έχει λόγο και σήμερα), αλλά οι έλλειψη εμπιστοσύνης μεταξύ Ρωσίας και των γειτόνων της όπως και μεταξύ της Μόσχας και Δύσης δύσκολα θα εκλείψει.